Sana daha iyi bir alışveriş deneyimi sunulabilmesi için sitemizde çerez konumlandırmaktayız, kullanmaya devam ettiğinde çerezler ile toplanan kişisel verilerin Veri Politikamız - Bilgilendirmelerimizde belirtilen amaçlar ve yöntemler ile mevzuatına uygun olarak kullanılacaktır.

Devlet Opera ve Bale
Göbekli Tepe

KONU

Besteci ve Librettist

(Operetin orijinal librettosu bilinmiyor. Lütfullah Sururi 1966 yılında opereti, radyofonik olarak düzenler. 2019 yılında eserin rejisörü Yunus Emre Bozdoğan, 2000 yılında Gülriz Sururi'nin revize ettiği metni baz alarak yeniden uyarlar.)


Müzik Düzenleme

Yusuf Yalçın


Dünya Prömiyeri Samsun -1929


Oyuncular

Ahmet Besteci, Ayşe'ye âşık (tenor)


Ayşe Köylü kızı (soprano)


Veli Dayı Ayşe'nin dayısı, Ahmet'in çiftliğinin kâhyası (bas)


Habibe Yenge Veli Dayının eşi ( soprano ya da mezzosoprano)


Hasan Ayşe'nin köylüsü ve Ayşe'ye âşık genç


Niko Ayşe'nin köylüsü


Naci Ahmet'in arkadaşı ve Neşe'ye âşık (tenor)


Hale Ahmet'in sevgilisi, şarkıcı (soprano)


Jale Hale'nin arkadaşı


Teranedil Hala Ahmet'in halası


Neş'e Ahmet'in kızkardeşi (mezzosoprano)


Suat Hale'ye âşık genç (bariton)


Cemile İstanbullu hanımefendi, Ayşe'ye sahip çıkan kişi


Süreyya Bey Cemile Hanımın kardeşi, tiyatro yazarı ve rejisör


Hizmetkârlar, Dansçılar, Köylüler, Şehirliler, Aşevindeki Yoksullar


Dönem ve Mekân

Eserin olay örgüsü orijinalinde 1929 yılında ülkemizin Ege kıyılarında bir köyde ve İstanbul'da geçmektedir. Rejisör Yunus Emre Bozdoğan bu prodüksiyonda eserin dönemini 1935-1940'lı yıllar arasına taşır.


Konu


I. Perde

Ahmet Bey yurt dışında müzik eğitimi almış ünlü bir bestecidir. Yıllar sonra, çocukluğunun geçtiği baba ocağını ziyaret edecektir. Ayşe elindeki kovayla çeşmeden su doldururken onu gören Hasan yanına gelir. Hasan'ın tek amacı vardır, âşık olduğu kıza yardım edebilmek. Ama Ayşe'nin de acelesi vardır. Çünkü çocukluk arkadaşı Ahmet Bey'in gelişi şerefine ayran yapacaktır. Veli Dayı ve Habibe Yenge başta olmak üzere köylüler köylerinin ağası olan Ahmet Bey'i karşılamak üzere köy meydanında toplanırlar. Ahmet yanında arkadaşı Naci ile köy meydanına geldiğinde, köylüler onu sevgiyle kucaklar. Hoş beşten sonra Ahmet Bey, çocukluk arkadaşı Ayşe'yi Veli Dayı'ya sorar. Veli Dayı Ayşe'nin gelinlik çağına geldiğini, bağbozumu bitiminde Hasan'la evleneceklerini söyleyince Ahmet Bey, beyliğini gösterir ve iki gencin düğününü üstlenir. Bu esnada Ayşe elinde ayran dolu tepsiyle gelir, ama Ahmet'i görünce donakalır. Ahmet'te Ayşe'nin güzelliğinden etkilenmiştir. Bu arada Veli Dayı Ayşe'ye müjdeyi verir. Ayşe ise Hasan'la evlenmeyeceğini onu kardeşi gibi sevdiğini söylese de kimse onu ciddiye almaz. Niko Hasan'la balıktan dönerken ona Ayşe'yi unutmasını salık verir, ama Hasan aşkından vazgeçmeyeceğini ifade eder. Ahmet Bey, Ayşe'ye ilk görüşte âşık olduğunu Naci'ye itiraf eder. Ardından ikili, Ahmet'in eski sevgilisi ünlü şarkıcı Hale'den bahsederek konuşmayı sürdürürler. Ses sanatçısı Hale, basına Ahmet'in evlenme teklifini mesleği uğruna ret ettiğini açıklamıştır. Oysa gerçek bambaşkadır; Hale Ahmet'in kendisine hediye ettiği yüzüğü evlenme teklifi olarak algılayınca, Ahmet yüzüğün sadece bir hediye olduğunu ve evlenmeye hazır olmadığını söyler. Bu sözlere sinirlenen Hale ilişkiyi sonlandırarak kariyerine odaklanmayı tercih eder. Naci ise Ahmet Bey'in kızkardeşi Neşe'ye âşıktır. Ama bu aşkını ne Neşe'ye ne de Ahmet'e söyleyebilmiştir. Habibe Yenge Ayşe'nin kimi sevdiğini öğrenmek amacıyla onun ağzını arasa da bir cevap alamaz. O sırada Ahmet Bey gelir. Habibe Yenge, konuğuna kahve yapmak için yanlarından ayrılınca iki genç aşklarını dillendirirler, ardından tutkuyla öpüşürler. Olaya şahit olan Habibe Yenge Ahmet'in ayrılmasından sonra Ayşe'yi, ikisinin ayrı dünyalara ait olduklarını söyleyerek uyarır. Ama Ayşe onun uyarılarına kulak asmaz. Habibe Yenge Ayşe'nin hayallere kapılıp mutsuz olmasını istemediği için Veli Dayı'yı da ikna ederek düğünün bir an önce yapılmasını ister. Bunu duyan Ayşe, Hasan'la evlenmek istemediğini belirtse de önemsenmez ve Ahmet Bey'i de sevdiğini kimselere söyleyemez. Bu yüzden çok üzgün olan Ayşe soluğu Ahmet Bey'in evinde alır. Ona, yengesiyle dayısının düğün gününü kararlaştırdığını açıklar. Ahmet aşklarından emin bir şekilde sevgilisini kollarına alır ve birlikte olurlar. Ahmet, Veli Dayı'ya Ayşe'yi sevdiğini, onunla evlenmek istediğini açıklayınca Veli Dayı şaşırır. 'Hasan ne olacaktır? Ona söz vermiştim' diye çıkışır. O sırada Hasan'la Niko gelir. Ahmet Hasan'a durumu açıkladığında öfkelenen Hasan tam Ahmet'e saldıracakken Niko ile Veli Dayı araya girerler. Veli Dayı Ayşe'nin sözlerini dikkate almadığından dolayı çok pişmandır. Ayşe ile Ahmet'in nişanı için tüm hazırlıklar bitmek üzeredir. Önce kızlarla birlikte Ayşe, ardından köyün erkekleriyle beraber Ahmet gelir. Herkes mutludur. Neşe içinde şarkılar söylerler ve dans ederler. Niko elinde tuttuğu telgrafın Ahmet Bey'e geldiğini söylediğinde ortalık bir anda sessizleşir. Telgrafı okuyan Ahmet, Naci'ye halasının rahatsızlandığını o nedenle hiç zaman kaybetmeden İstanbul'a dönmeleri gerektiğini açıklar. Ahmet 'geri döneceğim' diyerek Ayşe ile vedalaşır. Ayşe hamiledir. Ahmet'in dönmemesinden ve dayısının mektubuna da yanıt vermemiş olmasından dolayı fazlasıyla endişelidir. Bu endişesini Niko'yla paylaşır. Daha fazla beklemek istemeyen Ayşe İstanbul'a gitmeye karar verir ve Niko'dan Ahmet'in adresini alır.


II. Perde

Erenköy'deki köşkte Teranedil Hala yeğeni Neşe ile Ahmet'in Hale ile ilişkisinin bitmesinden memnun sohbet etmektedirler. Evin dışında ise Hale vokalisti Jale ile birliktedir. Hale çalıştığı gazino kapandığı için işsizdir ve Ahmet'i evliliğe razı etmek amacıyla bir plan yapmıştır. Jale'de bu planda ona yardım edecektir. Köşkten birlikte içeri girerler. Teranedil Hala ile Neşe konuklarından hoşlanmasalar da onları oturmaları için buyur ederler. Hale, Ahmet'ten hamile kaldığını müjdeleyerek planını devreye sokar. Teranedil Hala ve Neşe bu habere hiç sevinmez. Köşkte Teranedil Hala'nın düzenlediği davete katılan konuklar oldukça neşelidir. Konukların yemek salonuna yönelmesini fırsat bilen Naci Neşe'yi bir kenara çeker ve aşkını dillendirir. Köşkün dışında Hale, birlikte geldiği Jale'yi Suat'ı karşılaması için dışarıda bekletir ve ona Suat geldiğinde birlikte içeri girmelerini tembihler. Suat Hale'nin B planı olup Hale'ye âşık, gazinosu olan İstanbullu bir gençtir. Hale gece elbisesi içinde oldukça şık ve güzeldir. Gecede nişanın açıklanacağından da oldukça emindir. Eğer Ahmet olmazsa kendisine kul köle olan Suat nasıl olsa yedektedir. Konuklar neşeyle dans etmektedirler. Halasından Hale'nin hamile olduğunu öğrenmiş olan Ahmet ise çok sinirlidir. Davetliler arasından Hale'yi bir kenara çeken Ahmet ona kendisini bırakması ve karnındaki çocuğu aldırması karşılığında para teklifinde bulunur ama Hale kabul etmez. Ahmet'le evlenmek ve onun çocuğunu doğurmak konusunda ısrarcıdır. Ahmet ayrılırken onları uzaktan izleyen Suat Hale'nin yanına gelir ve birlikte dans ederler. Köşkte Ahmet'le Hale'nin düğün töreni, davetlilerin alkışları arasında gerçekleşir. Ahmet, Hale'ye ayrı odalarda kalacaklarını söylediğinde Hale bundan pek mutlu olmaz. Bu sırada köşke gelen Ayşe olanları gördüğünde donakalır. Ahmet'te Ayşe'yi fark edince donakalır ve onun gitmesini izler. Varlıklı ve yardımsever biri olan Cemile Hanım, yardımcısıyla aşevinde yoksullara yiyecek dağıtırken bir kenarda büzülmüş halde uyuyan Ayşe'yi fark eder ve yanına gider. Kısa bir sohbetin ardından Ayşe'nin hamile olduğunu öğrenen Cemile Hanım ona sahip çıkar. Ayşe artık Cemile Hanım ve kardeşi Süreyya Bey ile birlikte Cemile Hanım'ın köşkünde yaşamaktadır. Doğacak bebeğinin babasının ismi hariç başından geçenleri bu iyi kalpli insanlara anlatmıştır. Süreyya Bey, Ayşe'nin hayat hikâyesini operet yapmayı teklif eder ve bunda da ciddidir. Öte yandan Erenköy'deki köşkün önünde, Suat, Hale'ye evlenme teklifinde bulunur. Zaten kısa bir süre içinde açacağı gazinosunun da yıldızı olacaktır. Bu cazip teklifin büyüsüne bir anlığına kapılsa da, ondan gitmesini ister. Suat çıkarken Ahmet'i görür ve saklanır. Tüm konuşmalara şahit olan Ahmet ise Hale'nin yanına gider ve evden ayrılmasını ister. Hale tazminat isteyince bebek doğduktan ve boşandıktan sonra parayı vereceğini söyler. Hale hamile olmadığını itiraf eder. Şaşkına dönen Ahmet Hale'nin hemen evi terk etmesini ve Suat'la mutlu olmasını diler. Hale Suat'ı istemediğini sadece gazinosunun hatırına ona katlandığını söyleyince Suat da saklandığı yerden çıkar ve Hale'ye 'yolun açık olsun' diyerek onu yalnız bırakır. Ayşe bebeğini doğurmuştur. Adı Ahmet'tir. Cemile hanım Ahmet bebeği torunu olarak sahiplenir ve mirasına Ayşe'yi de ortak eder. Bu arada Süreyya Bey operetle ilgili çalışmalarına hız vermiştir. Ayşe'nin söylediği tüm şarkıları notaya dökmektedir. Ama final henüz yazılmamıştır. Ayşe'yi merak eden Veli Dayı ve diğer köylüler Erenköy'deki köşke gelirler. Köşkte Ayşe yoktur. Veli Dayı Ahmet'e Ayşe'yi sorunca, Ayşe'nin köye dönmediğini öğrenen Ahmet yıkılır ve köyden ayrıldıktan sonra başından geçenleri anlatır. Ahmet'in tek bir amacı vardır. Ayşe'yi ve yeni öğrendiği çocuğunu bulmak… Ahmet 'İstanbul kazan ben kepçe' misali tüm aramalarına rağmen Ayşe'yi bulamamanın üzüntüsü içindedir. Tam bu sırada koşar adımlarla içeri giren Neşe ile Naci ellerinde tuttukları gazetedeki ilanı Ahmet'e okurlar. İlanda Ayşe isimli operette oynamak üzere kabiliyetli tenor arandığı, sınav yeri ve tarihi yazılıdır. İlan Ahmet'in ilgisini çeker ve sınavın yapılacağı yere gitmek üzere hep birlikte yola çıkarlar. Tiyatro sahnesinde Cemile Hanım, Süreyya Bey ve Ayşe birlikte sohbet etmektedir. Ayşe Ahmet'in boşandığını gazetelerden, başına gelenleri ise Cemile Hanım'dan öğrenmiştir. Süreyya da, Ayşe'nin aşkının kim olduğunu geç de olsa anlamıştır. Ayşe, sınava başvuran son kişinin yani âşık olduğu adamın önce sesini duyar sonra da kendisini görür. Cemile Hanım hasretle birbirine sarılan iki sevgilinin kucağına Ahmet bebeği verdiğinde, âşıklar mutluluklarının doruğuna ulaşmışlardır. Selvin Balkız Dramaturg


AYŞE OPERETİ

VİDEO



TEMSİL TARİHİ

GALERİ


MEDYA YANSIMALARI